Μετά από μια δεκαετία στο εργαστήριό μου, η ερευνητική μου ομάδα εντόπισε μια ομάδα γονέων οι οποίοι έκαναν πέντε πολύ απλά πράγματα όταν τα παιδιά τους ήταν συναισθηματικά φορτισμένα. Αυτά τα πέντε πράγματα τα ονομάσαμε συναισθηματική αγωγή. Διαπιστώσαμε ότι τα παιδιά των οποίων οι γονείς εφαρμόζουν αυτή τη συναισθηματική αγωγή ακολουθούν μια τελείως διαφορετική αναπτυξιακή τροχιά απ’ ότι τα παιδιά άλλων οικογενειών.
Οι γονείς που εφαρμόζουν τη συναισθηματική αγωγή διαπλάθουν παιδιά τα οποία στη συνέχεια γίνονται αυτό που ο Daniel Goleman αποκαλεί “συναισθηματικά ευφυή” άτομα. Αυτό σημαίνει ότι τα παιδιά που διαπαιδαγωγούνται με παρόμοιο τρόπο έχουν περισσότερες ικανότητες στον τομέα των συναισθημάτων συγκριτικά με τα άλλα παιδιά. Οι ικανότητες αυτές τους επιτρέπουν να ρυθμίζουν ανά πάσα στιγμή τις συναισθηματικά φορτισμένες καταστάσεις. Τα παιδιά που ανατρέφονταν με συναισθηματική αγωγή μπορούσαν να χαλαρώνουν περισσότερο όταν ήταν αναστατωμένα, να ηρεμούν ευκολότερα και ταχύτερα, ενώ χάρη στην ψυχοβιολογική τους κατάσταση, η οποία τους επέτρεπε να επιτυγχάνουν αυτήν ακριβώς τη χαλάρωση και την ηρεμία, ήταν σαφώς λιγότερο ευάλωτα σε μεταδοτικές ασθένειες. Επιπλέον, έδειχναν μεγαλύτερη συγκέντρωση και μπορούσαν να δημιουργήσουν καλύτερες σχέσεις με τους άλλους ανθρώπους, ακόμη και κάτω από τις αντίξοες συνθήκες που αντιμετωπίζουν τα παιδιά στη μέση παιδική ηλικία (όπως είναι τα πειράγματα), όταν η υπερβολική συναισθηματικότητα αποτελεί περισσότερο βαρύ φορτίο παρά πλεονέκτημα. Έτσι καταλάβαιναν καλύτερα τους ανθρώπους και δημιουργούσαν σταθερότερες και βαθύτερες φιλίες με τα άλλα παιδιά, ενώ παράλληλα είχαν υψηλότερες σχολικές επιδόσεις. Με λίγα λόγια, ανέπτυξαν ένα είδος δείκτη νοημοσύνης ο οποίος τους επέτρεπε να κατανοούν καλύτερα τους ανθρώπους και τον κόσμο των συναισθημάτων: ανέπτυξαν συναισθηματική νοημοσύνη.
Gottman, Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των Παιδιών, σ.23
[…] Οι γονείς θα πρέπει να δείξουν γνήσιο σεβασμό απέναντι στα συναισθήματα των παιδιών τους. Θα πρέπει να προσπαθήσουν να δείξουν ενσυναίσθηση, να νιώσουν δηλαδή αυτό που νιώθουν και τα παιδιά τους. Η επικοινωνία ανάμεσα στους γονείς και το παιδί οφείλει να διαφυλάσσει τον αυτοσεβασμό και των δύο πλευρών. Οι δηλώσεις κατανόησης θα πρέπει να προηγούνται οποιασδήποτε συμβουλής. Οι γονείς δεν πρέπει να υπαγορεύουν στα παιδιά τους πώς οφείλουν να αισθάνονται, αφού κάτι τέτοιο κάνει τα παιδιά να μην εμπιστεύονται τα συναισθήματά τους. […] τα συναισθήματα των παιδιών δεν παύουν να υπάρχουν όταν οι γονείς λένε “μην αισθάνεσαι έτσι” ή όταν επιμένουν ότι δεν υπάρχει λόγος να νιώθουν έτσι. Παρόλο που δεν είναι όλες οι συμπεριφορές αποδεκτές, δεν ισχύει το ίδιο και για τα συναισθήματα και τις επιθυμίες. Οι γονείς, κατά συνέπεια, πρέπει να θέτουν όρια στις πράξεις, όχι όμως και στα συναισθήματα ή στις επιθυμίες των παιδιών τους.
Gottman, Η Συναισθηματική Νοημοσύνη των Παιδιών, σ.46